Sahte ve Etkisiz Özür
Hata fark edilmez…
Hatanın ne olduğu fark edilmeksizin “özür dilerim” denir. Burada amaç; ilişkiyi anlık iyi halde tutmak, konuyu geçiştirmek veya bir şekilde gönül almaktır. Fakat yapılan davranışın neden incittiği gerçekten anlaşılmaya çalışılmaz.
Empati becerisi sunulmaz…
Evet “özür dilerim” duyulmuştur ama hangi duyguda bulunulduğu gözden kaçırılmıştır. Kişi, üzgün ve yalnız üç gün geçirirken duyguları görülmeden bir özür gelmiştir.
"Empati, başka birinin gözüyle görmek, başka birinin kulağıyla duymak ve başka birinin kalbiyle hissetmektir."
- Alfred Adler
Bahaneler vardır…
Yani yanlış davranışın sorumluluğu alınmaz. Başkaları, olaylar, şartlar veya zaman suçludur. Trafik, toplantı, sinir bozucu görüşme veya aile sorunları sıralanır. Asıl mesele unutulmaktır. Konu buraya hiç gelmez. Bir “özür dilerim” sesi yükselirken unutulmanın kırgınlığı hiç konuşulmaz.
Pişmanlık yoktur…
Hatta mecburen bir “özür dilerim” gelmiştir. Fark edilmeyen, empati geliştirilmeyen, bahane bulunan ve sorumluluğu alınmayan bir hatanın pişmanlığı duyulmaz.
Ve davranış değişikliğine gidilmez…
“Özür dilerim” bir değişiklik getirmemiştir. Kişi, aynı hatayı tekrarlar. Başka benzer yanlış davranışlarda da bulunur.
Doğru özür dilemenin kriterleri nelerdir?
Yanındaki insanın duygularını okuyarak onda bırakılan etki anlaşılır. Olumsuz etkiye sebebiyet veren davranış fark edilerek sorumluluğu alınır. İlişkiye zarar veren davranıştan pişmanlık duyularak davranış değiştirilir.
Gerçek özür; karşı tarafın acısını anlamak, sorumluluğu üstlenmek ve aynı hatayı tekrarlamamak için davranışı değiştirmektir. Ancak bundan sonra söylenen ‘özür dilerim’ gerçekten iyileştirici olur.