Ailesini Yüklenen Fatma

Salvador Minuchin’in yapısal aile yaklaşımından hareketle; geniş ailelerde aile dengesinin, sınırların ve rollerin yerli yerinde durduğu yerde kurulduğunu önceki yazılarımızda ele aldık.

Günümüz aile yapılarında aile dengesi, sınırlar ve roller nasıl kuruluyor?..

Örnek çekirdek ailenin bir gününde bu sorunun cevabına beraber göz atalım.

İlk ses, Fatma’nın sesidir…

“Günaydın! Kızım, okula geç kalma, kalk artık.”
“Mehmet! İşe giderken Ali’yi bırak. Ben de Ayşe’yi bırakacağım.”

Kahvaltı yoktur…

Anne ve baba, işe ve çocuklarını okula götürmeye yetişmeye çalışarak evden çıkar. Çocuklar, uykularını gözleri açık yolda sürdürür. Tamamen uyanmış tek kişi Fatma’dır. Ailesinin sabah organizasyonunu o yapmıştır.

İşler yoğundur, okul bütün gündür…

Herkes günü yorularak geçirir. Akşam eve toplandıklarında Fatma, internetten market alışverişini yapar. Bir yandan da yemek söyler ya da akşamdan yaptığı yemekleri ısıtır ve acıkan yer.

Konuşmalar gerektiği kadardır…

Ali’nin çantası yırtılmıştır ve anne yeni bir çanta siparişi verir. Ayşe’nin bir arkadaşı okulda sorun çıkarmıştır ve ertesi gün rehber öğretmeni yine anne arar. Mehmet’in iş arkadaşlarıyla programı vardır ve gider.

Akşam ödev takibini Fatma yapar…

Çocukların okul ödevleri annenin desteğiyle yapılır. Okul kıyafetlerini tertemiz anneleri hazırlar. Temizliklerini de yine anne yapar.

Faturaların otomatik ödemesi Mehmet’in banka hesabındandır…

Çocukların okul masraflarını ve araba giderlerini Mehmet öder. Fatma da ihtiyaçlarını çalışmasının kazancıyla karşılar.

Benim biraz kafam karıştı…

Çünkü Minuchin’in yapısal aile yaklaşımına göre sağlıklı bir aile sisteminde roller nettir, sınırlar belirlidir ve sorumluluklar bireylerin gelişimini destekleyecek şekilde paylaşılır. Oysa bu tabloda, çocukların üstlenmesi gereken sorumluluklar annenin üzerinde toplanmış; baba ise ağırlıklı olarak ekonomik rolle sınırlandırılmış görünmektedir. Market alışverişi, ödev takibi, ev düzeni ve duygusal yük tek bir kişide yoğunlaşınca, bu durum bir iş bölümü olmaktan çok rol kaymasına dönüşmektedir.

Bu noktada sormamız gereken soru şudur:
Bu ailede sınırlar gerçekten yerli yerinde mi, yoksa roller fark edilmeden birbirine mi karışmaktadır?..

Bir sonraki yazıda bu kafa karışıklığını Minuchin’in kavramlarıyla birlikte daha yakından ele alabiliriz.