Bir Annenin Harita Defterinden: Doğu ve Batı

Çocuklarıma her hafta bir ülke öğretiyorum. Şu ana kadar yirmiye yakın ülkeyi tanıdık, öğrendik ve inceledik. Bir hafta boyunca onlara bu konuda belgesel izlemeleri, bilgi toplamaları, hatta kendi aralarında sohbet etmeleri için zaman veriyorum. Haftanın sonunda ise çocuklarımın hepsine tek tek sunum yaptırıyorum. En ilk ya da en son sunumu da ben yapıyorum. Sunumlar bittikten sonra ise o ülke ile ilgili tam 50 soru soruyorum. Böylece temel bilgilerden başlayarak ülke hakkında neredeyse bilmedikleri hiçbir şey kalmıyor.

Şu ana kadar çocuklarıma bir şeyler öğretirken, bazı konularda eksik kaldığım yerleri onlarla yeniden öğrendiğimi fark ettim. Bunlardan biri de Türkiye'nin dostları ve düşmanları meselesi oldu. Biz ülkelerin temel bilgilerini incelerken konuyu hep şu soruyla ele alıyoruz: "Türkiye ile ilişkisi nasıl?"

Örneğin bu hafta Amerika Birleşik Devletleri’ni işledik. Evet; Amerika 50 eyaletten oluşmuştur, federal bir cumhuriyettir, şudur budur, Donald Trump tarafından yönetiliyordur... Bunların hepsi tamam. Peki, Türkiye ile ilişkisi nasıldır? Türkiye ile ilişkisi gizli bir düşmanlıktır.

Nasıldır bu gizli düşmanlık? Şöyle çocuklar: Her ülke, kendi çıkarları söz konusu olduğunda saldırgan bir pozisyona girer. Amerika ile bizim ilişkimizde şu an için karşılıklı çıkarlar gözetiliyor. Biz onların çıkarlarını gözetiyoruz, onlar da şu anlık bizim çıkarlarımızı gözetiyor. Ancak aksi bir durum olursa, her an savaşabileceğimiz bir ülke pozisyonunda duruyorlar. Yani şu an için bir sorun olmaması, hiçbir zaman sorun yaşanmayacağı anlamına gelmiyor. Tarihte de sorunlar yaşadık, gelecekte de yaşayabiliriz, hatta şu anda bile yaşayabiliriz. Bu yüzden bu ülkeye karşı her zaman tetikteyiz.

Hatta çocuklar, Türkiye haritasını gözümüzün önüne getirelim. Haritaya baktığımızda şöyle düşünün: Bizim batı tarafımızda kalan, yani Türkiye'nin batısında yer alan Batı Avrupa, Doğu Avrupa, Orta Avrupa ya da Amerika kıtası... Bu taraflarla ilgili her zaman sorunlarımız vardır. Burası, bizim için tamamıyla bir "Batı sorunu" bölgesidir.

O sırada çocuklardan biri sordu: "Anne, İspanya da mı öyle?"
Hayır, İspanya değil; İspanya dostumuz.
"Peki ya Portekiz?"
Hayır, Portekiz de dostumuz. Çünkü bu ülkelerle henüz bir çıkar savaşına, bir çıkar kavgasına girmedik.

Peki, Doğu? Doğu, bizim tamamıyla dostumuz olmasa bile Batı'ya kıyasla dostumuzdur. Batı, genellikle aramızda çıkarlar söz konusu olduğunda dost görünürken, çıkarlar gözetilmediğinde düşmanımız olur. Ama Doğu öyle değildir; Doğu için biz Türkiye'yizdir.

Çocuklar bana bir de şu soruyu sordular: "Anne, peki Amerika bu kadar büyük bir ülke. Madem çıkarlarımız ters düştüğünde bizi yenebilecek güçte, o zaman niçin bize doğrudan savaş açmıyor?"

Çocuklar; Türkiye sadece Türkiye'den ibaret değildir. Türkiye, aynı zamanda Doğu demektir. Peki, Doğu ne anlama gelir? Doğu demek, Müslüman ülkeler demektir. Doğu demek, Türk devletlerinin ve koca bir Orta Asya dünyasının Türkiye'nin arkasında durması demektir. Doğu demek, Amerika ile ilişkileri iyi olmadığı için bizim yanımızda yer alacak olan Rusya demektir. Ülkeler, ilişkilerini işte bu dengelerle kontrol ederler.

Peki, neden Doğu bizimle? Şöyle özetleyelim çocuklar: Batı, bizim için her zaman sorunlu olan bölgedir; Doğu ise her zaman güvenli olan bir limandır.

Ben çocuklarıma bunları anlatırken kendi içimde bir şeylerin farkına vardım. Evet, geçmişte Doğu ile de bir takım sorunlar yaşadık; hatta belki asıl büyük sorunlarımızı tarihsel olarak Doğu ile yaşamış bile olabiliriz. Fakat genel bir güven duygusundan bahsedecek olursam, ben yine de Doğu'ya güvenirim. Bize yüzyıllardır söylenen o sözlerin bir sebebi var: Doğu dostumuzdur, Müslümanlık dostumuzdur, kardeşlik dostumuzdur. Kardeşlik; aynı kanı, aynı dini taşımaktır. Elbette yeri gelir kavga da ederiz ama günün sonunda bu bağ hiçbir şekilde bozulmaz.