Matematik bilgisinin en eski kanıtlarından antik çömlek

İnsanlık tarihine ışık tutan Kuzey Mezopotamya toprakları, bu kez matematiğin kökenine dair ezber bozan bir keşfe sahne oldu. İsrail'deki Hebrew Üniversitesi'nden bilim insanları, MÖ 6200-5500 yıllarına tarihlenen Halaf kültürüne ait çömlekleri mercek altına aldı.

Yapılan incelemeler, çömlek ustalarının binlerce yıl önce killerin üzerine "geometri" işlediğini ortaya koydu.

SIR, ÇİÇEK YAPRAKLARINDA GİZLİ
Araştırmacılar, bölgeden çıkarılan 375 farklı çömlek parçasını analiz etti. Çömleklerin üzerindeki çiçek motiflerinde ilginç bir detay fark edildi. Desenlerdeki yaprak sayılarının rastgele olmadığı; 4, 8, 16, 32 ve 64 şeklinde ilerleyen bir düzen takip ettiği belirlendi.

Bilim insanları bu dizilimin, her adımda sayının iki katına çıktığı "geometrik bir dizi" oluşturduğunu ve simetriye dayalı bilinçli bir matematiksel düşünceyi yansıttığını tespit etti.

SÜMERLERDEN BİNLERCE YIL ÖNCE...
Bu keşfi devrimsel kılan nokta ise tarihlemesi. Bilinen en eski yazılı matematiksel sistemlerin MÖ 3000'lerde Sümerler (60 tabanlı sistem) tarafından kullanıldığı kabul ediliyordu.

Ancak Halaf çömleklerindeki bu sistem, Sümerlerden yaklaşık 3 bin yıl daha eskiye dayanıyor. Üstelik bu desenler, Sümerlerin sistemine veya bilinen başka bir yapıya benzemeyen, kendine has bir mantığa sahip.

Araştırma ekibi, 8 bin yıl önceki insanların bir daireyi eşit parçalara bölme mantığını kavradığını belirtiyor. Journal of World Prehistory dergisinde yayımlanan çalışmaya göre; bu bulgular, insanoğlunun matematiksel düşünceyi sanılandan çok daha erken bir dönemde, basit ama son derece sistematik bir biçimde hayatına entegre ettiğini gösteriyor.