DSÖ "küresel krize dönüştü" diyerek uyardı: Neredeyse yüzde 17'si tedavi edilemiyor

100’den fazla ülkedeki laboratuvarlardan toplanan verilere göre, dünya genelinde her altı yaygın bakteriyel enfeksiyondan biri artık antibiyotiklere dirençli. Antibiyotik direnci nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı sıtma ve HIV kaynaklı ölümleri geride bırakırken, 2050 yılına kadar doğrudan direnç kaynaklı ölümlerin yılda 1,91 milyona ulaşması bekleniyor.

DİRENÇ 5 YILDA YÜZDE 40’TAN FAZLA ARTTI

DSÖ’nün Küresel Antimikrobiyal Direnç ve Kullanım Gözetim Sistemi (GLASS) tarafından hazırlanan son küresel izleme raporuna göre, 2018 ile 2023 yılları arasında patojen–antibiyotik eşleşmelerinin yüzde 40’ından fazlasında direnç artışı kaydedildi. Uzmanlar, bu verilerin antibiyotik direncinin artık nadir görülen bir sağlık sorunu olmaktan çıktığını gösterdiğine dikkat çekiyor.

ANTİBİYOTİK DİRENCİ EN HIZLI HANGİ BÖLGELERDE ARTTI?

DSÖ’nün çalışmasına göre antibiyotik direncinin en hızlı arttığı bölgeler Güneydoğu Asya ve Doğu Akdeniz oldu. Bu bölgelerde bildirilen her üç bakteriyel enfeksiyondan yaklaşık biri temel antibiyotiklere karşı direnç gösteriyor. Afrika’nın bazı bölgelerinde ise enfeksiyonların beşte biri dirençli ve sağlık sistemleri tanı ile tedavide ciddi zorluklar yaşıyor.

EN BÜYÜK TEHDİT: GRAM-NEGATİF BAKTERİLER

En endişe verici tehditler arasında, birçok antibiyotiğin etkisini engelleyen ekstra koruyucu dış zara sahip Gram-negatif bakteriler yer alıyor. Sepsis ve organ yetmezliğine yol açabilen Escherichia coli ve Klebsiella pneumoniae, kan dolaşımı enfeksiyonlarında dirençli vakaların büyük bölümünü oluşturuyor. Bu bakterilerin kan enfeksiyonlarında kullanılan ilaçlara karşı direnci yüzde 40’ı aşmış durumda.

“SON ÇARE” ANTİBİYOTİKLER DE TEHLİKEDE

Uzun yıllardır doktorların son çare olarak başvurduğu güçlü antibiyotikler olan karbapenemlere karşı da direnç hızla artıyor. Karbapenem direncinin yükselmesi, ağır ve karmaşık enfeksiyonları olan hastalar için hayati öneme sahip tedavi seçeneklerini ortadan kaldırıyor.

Bu ilaçların etkisiz kalması durumunda doktorlar, genellikle daha uzun hastane yatışları gerektiren ve yan etkileri daha fazla olan eski ve toksik antibiyotiklere yönelmek zorunda kalıyor.