Davos'ta tarihi restleşme

Davos Zirvesi, bu yıl Kanada Başbakanı Mark Carney'in ezber bozan çıkışına sahne oldu. Alışılagelmiş diplomatik nezaket cümlelerini bir kenara bırakan Carney, Batı dünyasının ve orta ölçekli güçlerin içinde bulunduğu durumu Vaclav Havel'in ünlü "manav" analojisiyle açıkladı.

Sosyal medyada viral olan ve "Jeopolitik bir uyanış çağrısı" olarak nitelendirilen konuşmada Carney, kurallara dayalı uluslararası düzenin artık bir illüzyondan ibaret olduğunu savundu. "Büyük güçlerin hegemonyasına karşı orta ölçekli güçlerin birleşmesi gerektiğini" vurgulayan Carney'in konuşması, Google aramalarında ve X (Twitter) trendlerinde zirveye yerleşti.

Carney’in konuşması; küresel düzenin aşınması, büyük güç rekabetinin sertleşmesi, ekonomik bütünleşmenin baskı aracı olarak kullanılması ve “orta güçlerin” birlikte hareket etmesi gerektiği başlıklarına odaklandı. Konuşmada Thukydides’e ve Çek siyasetçi-yazar Václav Havel’in “Güçsüzlerin Gücü” metnine atıflar yapıldı.

"KURALLARA DAYALI DÜZEN ANLATISI ARTIK İŞLEMİYOR"

Carney, yıllarca “kurallara dayalı uluslararası düzen” olarak tanımlanan sistemin belirli ölçüde refah ve öngörülebilirlik sağladığını ancak bu hikâyenin önemli bir kısmının “kısmen yanlış” olduğunu dile getirdi. Büyük güçlerin ekonomik bütünleşmeyi bir “silah” gibi kullanmaya başladığını ifade eden Carney, tarifelerden finansal altyapıya, tedarik zincirlerinden kritik kaynaklara kadar birçok alanda yeni bir döneme girildiğini söyledi.

Carney, ülkelerin enerji, gıda, kritik madenler ve tedarik zincirlerinde stratejik özerklik arayışını “anlaşılır” bulduğunu belirtirken, bunun “kalelerle dolu bir dünyaya” evrilmesinin ciddi maliyetler doğuracağını ifade etti.

"KANADA STRATEJİSİNİ DEĞİŞTİRİYOR"

Başbakan Carney, Kanada’nın iç politikada yatırım ve vergi düzenlemelerinden savunma harcamalarına kadar kapsamlı adımlar attığını, dış politikada ise AB ile ortaklık, SAFE’ye katılım ve çok sayıda ticaret-güvenlik anlaşmasıyla çeşitlenme stratejisi izlediğini aktardı.